27 آگوست

رفتار درمانی

رفتار درمانی

رفتار درمانی به درمان انواع اختلالات رفتاری از قبیل اظطراب ، افسردگی ، انحراف جنسی ، سوء مصرف مواد ، کنترل پر تنشی در محیط های گوناگون با استفاده از رویکرد های بالینی می پردازد.

اولین هدف فنون رفتار درمانی تغییر رفتار است به نحوی که احساس و افکار را انکار نمی کند بلکه بر عکس با تغییر رفتار مخل زندگی شخصی و اجتماعی جایگزینی برای افکار و احساسات فرد می باشد.

تکنیک های رفتار درمانی بر پایه برداشت علمی های علمی از رفتار انسان صورت گرفته و دیدگاه مشاوره روانشناسی این است که انسان تولید محیط اطراف خود است و رفتارش محصول برخورد با محیط می باشد.

رفتار درمانی

اهداف انواع تکنیک های رفتار درمانی چیست ؟

شکل دادن به رفتار

مشاوره روانشناسی هدفش ایجاد رفتار مطلوب فرد در محیط های گوناگون می باشد و روند به این صورت است که رفتارهایی که شبیه رفتار مطلوبی هستند را تقویت می کند و باید متذکر شد که این رفتار از خصوصیات رفتاری الان فرد نمی باشد.

الگو سازی

رفتار درمانگران برای فرد الگوی مناسب رفتاری ایجاد می کنند تا فرد از اعمال و رفتار الگو برداری نماید تا با تقویت اعمال تقلید شده و با تمرین و تکرار خصوصیت های رفتاری مورد نظر را یاد می گیرند.

انزجار درمانی

در این تکنیک از  رفتار درمانی شناختی یک محرک نامطبوع را با رفتارهای ناسازگار و غیرعادی فرد همراه می کنند و محرک های تنبیه کننده مثل داروها ، شوک الکتریکی ، تصاویر منزجر کننده برای رفتارهایی مثل ترک عادت مورد استفاده قرار می گیرد.

شیوه متوقف کردن فکر

در این تکنیک رفتاردرمانگران به فرد آموزش خواهند داد که با استفاده از یک محرک قوی مانند داد زدن و گفتن متوقف کن افکار اضطراب زا و مزاحم خود را متوقف کنند.

آموزش اظهار وجود کردن

در این تکنیک برای رفع اضطراب های ناشی از روابط اجتماعی متقابل افراد با آموزش اظهار وجود کردن بکار برده می‌شود، به عنوان مثال اضطرابی که از عدم توانایی فرد در ارائه عقایدش به دوستانش نشات می گیرد با این تکنیک برطرف می شود.

حساسیت زدایی منظم

حساسیت زدایی منظم پرکاربرد ترین تکنیک در رفتار درمانی می باشد که در آن رفتاردرمانگران روش ایجاد آرامش عمیق به فرد را آموزش می دهند.

ابتدا محرکات اضطراب ‌زا از ضعیف تا شدید به صورت سلسله مراتب به فرد ارائه می‌شود و بعد از برطرف شدن اضطراب بعد از هر محرک و به وجود آمدن آرامش ، محرکات بعدی ارائه می گردد.

حذف رفتار

در این تکنیک اختلال رفتاری با عدم تقویت آن به تدریج تضعیف و حذف خواهد شد.

چه افرادی کاندید مناسبی برای استفاده از رفتار درمانی هستند ؟

رفتار درمانی می تواند به منظور بهبود افراد با طیفی گسترده از انواع اختلالات مورد استفاده قرار گیرد ، اما غالبا افرادی که از یکی از اختلالات زیر برخوردار باشند می توانند از رفتار درمانی جهت اصلاح و بهبود وضعیت خود استفاده نمایند.

  • افراد مبتلا به افسردگی
  • افراد مضطرب
  • افراد دچار اختلالات هراس
  • افراد مبتلا به اختلالات ناشی از عصبانیت و خشم

 

رفتار درمانی

رفتار درمانی جهت درمان اختلالات زیر نیز مثمر ثمر می باشد :

  • اختلال در بلع و خوردن
  • اختلالات دو قطبی
  • بیش فعالی
  • اختلالات هراس مانند اختلال هراس اجتماعی
  • اختلال تنش ‌زا بعد از حوادث
  • اختلال وسواس
  • مصرف مواد مخدر
  • خود آزاری

لازم به ذکر است که با رفتار درمانی می توان از میزان اختلالات روانی کاست و همچنین جهت درمان اختلالات رفتاری در کودکان و بزرگ‌سالان نیز موثر می باشد.

انواع رویکردهای رفتار درمانی

رویکردهای رفتار درمانی انواع مختلفی دارد که به شرح ذیل می باشند :

  • رفتار درمانی شناختی

این نوع از رویکرد رفتار درمانی ، شهرت بسیاری در درمان اختلالات روانی کسب نموده است.

این رویکرد، در حقیقت به ترکیب رفتار درمانی با شناخت‌ درمانی پرداخته است و به مشکلات فعلی افراد و نحوه درمان آن ها می پردازد.

رفتار درمانیِ شناختی ، بر چگونگی تأثیر افکار ، باورهای افراد بر نحوه شکل ‌گیری احساسات و رفتار‌های آن ها متمرکز می گردد.

تبدیل چگونگی‌ الگوها و تفکرات رفتاری ناسالم به الگوها و تفکرات رفتاری سالم از اهداف بلند مدت رفتار درمانی شناختی می باشد.

  • بازی ‌درمانی

از دیگر رویکردهای درمانی ، بازی ‌درمانی با رویکرد رفتار درمانی شناختی می باشد و اغلب جهت درمان اختلال در کودکان مورد استفاده قرار می گیرد.

روان ‌درمانگر با تماشای بازی کودکان ، قادر به شناسایی اختلالات و ناراحتی هایی خواهد بود که کودک از بیان آن ها عاجز است.

در این رویکرد ، کودک توان انتخاب اسباب‌ بازی‌ مورد علاقه خود را یافته و قادر به بازی به صورت آزادانه خواهد بود.

غالبا ممکن است روان‌ درمانگران از کودکان بخواهند که با نقاشی کشیدن ، استفاده از قالب‌ های شنی یا بهره گیری از اسباب ‌بازی ‌ها تصویرسازی نماید.

در نهایت اینکه درمانگران موظفند علاوه بر آموزش های فوق ، به آموزش متدهایی به والدین بپردازند که بتوان از طریق بازی، ارتباط روحی و عاطفی مناسب تری با کودکان خود برقرار نمود.

 

رفتار درمانی

  • بیزاری ‌درمانی

یکی دیگر از این رویکردها ، بیزاری‌ درمانی می باشد که معمولا به منظور درمان برخی اختلالات چون سوء مصرف مشروبات الکل دار و نیز موادمخدر مورد استفاده قرار می گیرد.

در این روش ، الگوهای رفتاری ناسالم فرد با خاطره یا حادثه ای متاثر کننده الحاق می یابد و فرد تدریجا از انجام آن اجتناب می نماید.

به عنوان نمونه می توان به فردی که به سوء مصرف مشروب درگیر است اشاره نمود که می تواند با یادآوری سر دردهای شدید و حالت تهوع نسبت به مصرف مشروب منزجر گردد.

درباره نویسنده

پاسخ

4 × 4 =